Her durumda beyaz ayarı

Technotoday  - 01.01.2009

Beyaz ayarı, gerçek dünyada beyaz olan objelerin fotoğrafta da beyaz çıkmasını sağlayan ayardır.


Di­ji­tal ma­ki­ne­le­rin biz­le­re sağ­la­dı­ğı en önem­li avan­taj­lar­dan bi­ri­si hiç kuş­ku­suz be­yaz aya­rı­dır. Be­yaz aya­rı, ger­çek dün­ya­da be­yaz olan ob­je­le­rin fo­toğ­raf­ta da be­yaz çık­ma­sı­nı sağ­la­yan ayar­dır. Bu­nun için, ger­çek ol­ma­yan renk et­ki­le­ri­nin te­miz­len­me­si ge­re­kir. Bir fo­toğ­raf ma­ki­ne­si­nin be­yaz aya­rı düz­gün ol­du­ğun­da ma­ki­ne, ışık kay­na­ğı­nın renk sı­cak­lı­ğı­nı dik­ka­te ala­rak res­mi oluş­tu­rur. Bu­ra­da renk sı­cak­lı­ğı ile kas­te­di­len, be­yaz ışı­ğın sı­cak­lık ya da do­nuk­lu­ğu­dur.

İn­san gö­zü­nün fark­lı ışık kay­nak­la­rı et­ki­sin­de be­yaz ren­gi be­lir­le­me­de çok ba­şa­rı­lı bir mo­del sun­ma­sı­na kar­şın, bu mo­de­lin di­ji­tal fo­toğ­raf ma­ki­ne­le­rin­de­ki oto­ma­tik be­yaz aya­rı­na (au­to whi­te ba­lan­ce) yan­sı­tıl­ma­sı he­nüz müm­kün ol­ma­mış­tır. Be­yaz aya­rın­da or­ta­ya çı­ka­cak ha­ta, res­min ma­vi­ye, tu­run­cu­ya ya da ye­şi­le çal­ma­sı­na ne­den ola­bi­lir. Bu da res­min bo­zul­ma­sı an­la­mı­na ge­lir. Ge­le­nek­sel fo­toğ­raf­çı­lık­ta bu renk kay­ma­la­rı­nı dü­zelt­mek için renk fil­tre­le­ri kul­la­nı­lır­ken, di­ji­tal fo­toğ­raf­çı­lık­ta bu­nun ye­ri­ni be­yaz aya­rı (whi­te ba­lan­ce) adı ve­ri­len bir özel­lik al­mış­tır. Bu fonk­si­yon ilk ola­rak vi­de­o ka­me­ra­lar­la, da­ha son­ra da di­ji­tal fo­toğ­raf ma­ki­ne­le­ri ile ha­ya­tı­mı­za gir­miş­tir.

Pek ço­ğu­muz ma­ki­ne­mi­zin me­nü­sün­de bu­lu­nan day­light, sha­dow, clo­udy, tung­sten, flu­ores­cent, flash, cus­tom tü­rün­de­ki te­rim­ler ile ad­lan­dı­rı­lan kü­çük ikon­la­rı gör­müş ve ma­ki­ne­mi­zin kul­la­nım kı­la­vu­zun­dan ne an­la­ma gel­dik­le­ri­ni araş­tır­mı­şız­dır. Bu ay­ki dos­ya ko­nu­muz­da müm­kün ol­du­ğun­ca ba­sit bir an­la­tım­la bu te­rim­le­re ve be­yaz aya­rı fonk­si­yo­nu­na göz ata­ca­ğız. Bu­nun için ön­ce­lik­le ya­zı­mı­za “renk ısı­sı” kav­ra­mı­nı açık­la­mak­la baş­la­ya­ca­ğız.

Renk ısı­sı
Renk ısı­sı, göz­le gö­rü­ne­bi­lir ışı­ğın ay­dın­lat­ma, fo­toğ­raf, si­ne­ma ve bas­kı alan­la­rın­da önem­li kul­la­nı­mı ve be­lir­le­yi­ci et­ki­si olan ka­rak­te­ris­tik özel­lik­le­rin­den bi­ri­si­dir. Bir ışık kay­na­ğı­nın renk ısı­sı o kay­na­ğın Kro­ma­si­te­si (ren­gi­nin ni­te­li­ği) ile Ka­ra Ci­sim Işı­ma­sı (Black-Body Ra­dia­tor) ara­sın­da ya­pı­lan kar­şı­laş­tır­ma ile be­lir­le­nir. Bi­raz tek­nik bir ta­nım­la­ma ol­du. Bu nok­ta­da bu ta­nı­mı bi­raz gün­lük di­li­mi­ze çe­vir­me­ye ça­lı­şır­sak şöy­le di­ye­bi­li­riz: Eri­me­yen sa­nal bir si­yah me­tal küt­le­yi ısıt­ma­ya baş­la­dı­ğı­mı­zı var­sa­ya­lım. Ci­sim ısın­dık­ça ya­vaş ya­vaş kır­mı­zı renk al­dı­ğı­nı gö­rü­rüz (ör­ne­ğin 1000 Kel­vin ci­va­rın­dan baş­la­ya­rak). Isıt­ma­ya de­vam eder­sek bir sü­re son­ra bu sa­nal küt­le­nin ren­gi­nin be­yaz ren­ge ulaş­tı­ğı­nı (5500 Kel­vin ci­va­rın­da ak­kor ha­le dö­nü­şür), ar­dın­dan ısıt­ma­ya de­vam et­ti­ği­miz­de, 6000 Kel­vin­den son­ra ren­gin ma­vi­ye doğ­ru de­ğiş­ti­ği­ne ta­nık olu­ruz. Bu kü­çük de­ney bi­ze ci­sim­le­rin ısın­dık­ça renk­le­rin­de de­ği­şim­le­rin ol­du­ğu­nu, ya­ni renk­le­rin be­lir­li ısı­la­ra sa­hip ol­du­ğu­nu is­pat­lar. 19. yy’da Lord Wil­li­am Kel­vin ta­ra­fın­dan is­pat­la­nan ci­sim­le­rin ısı ile renk­le­rin­de mey­da­na ge­len bu de­ği­şim öl­çü bi­ri­mi ola­rak Lord Wil­li­am Kel­vin anı­sı­na Kel­vin ola­rak ad­lan­dı­rıl­mış­tır.

Renk Isısı                Kaynağı   
1750 K                     Kibrit alevi   
1850 K                     Mum alevi
2000 K                    Çok erken saatlerdeki gündoğumu; bazı tungsten lambalar   
2800 K-3000 K      Evlerde kullanılan ampuller   
3350 K                    Stüdyo tipi ışıklar
4100 K                    Xenon arc lambası
5500 K                    Tipik (beyaz) gün ışığı elektronik flaşlar   
7000 K                    Bulutlu gökyüzü   
8000 K                    Tamamen kapalı gökyüzü   
9000 K                    Gün ışığında açık alanda gölge   
11,000 K                Güneşsiz koyu mavi gökyüzü   
22,000K                 Güneş tam doğmadan/batmadan önceki 1-2 dakika
                                 içinde oluşan büyülü mavi denilen renk   
Sa­rı-kır­mı­zı ta­ban­lı renk­ler sı­cak renk­ler, ma­vi-ye­şil ta­ban­lı renk­ler ise so­ğuk renk­ler ola­rak ta­nım­lan­mış­lar­dır. Kel­vin de­ğer­le­ri ola­rak bak­tı­ğı­mız­da da­ha dü­şük Kel­vin de­ğer­le­ri (2700–3600 Kel­vin) sı­cak renk­le­ri, 5500 Kel­vin gün ışı­ğı­nın be­yaz ren­gi­ni, da­ha yük­sek de­ğer­ler ise (me­se­la 6000–70000 Kel­vin) so­ğuk (ma­vi ta­ban­lı) renk­le­ri ta­nım­la­mak için kul­la­nı­lır­lar. Bir kü­çük tab­lo­da bun­la­rı sı­ra­lar­sak:
Renk ısı­sı kav­ra­mı­nı in­ce­le­dik­ten son­ra ge­le­lim be­yaz aya­rı­nın an­la­mı­na. Ne­dir be­yaz aya­rı? Işı­ğın için­de bu­lu­nan üç ana renk olan kır­mı­zı, ma­vi ve ye­şi­lin bir­bir­le­ri­ne olan oran­la­rı o ışı­ğın ren­gi­ni be­lir­ler. Bu üç te­mel renk bir den­ge için­de bu­lu­nu­yor­lar­sa, o ışık­tan be­yaz renk­te­ki ışık ve­ya ci­sim­le­rin ren­gi­ne et­ki et­me­yen renk­siz ışık ola­rak söz ede­riz. An­cak ışı­ğın için­de­ki renk­le­rin oran­la­rı­nın kır­mı­zı ve­ya ma­vi yö­nü­ne art­ma­sı, o ışık kay­na­ğın­da­ki ren­gin sı­cak ve­ya so­ğuk ta­ban­lı ol­ma­sı­nı ge­ti­rir.

Öğ­len sa­at­le­rin­de gü­neş tam te­pe­dey­ken gün ışı­ğı­nın ya­rat­tı­ğı renk be­yaz ola­rak ka­bul edil­miş ve 5500 Kel­vin ola­rak bir re­fe­rans nok­ta­sı oluş­tur­muş­tur. Bu renk ısı­sın­dan sa­yı ola­rak yu­ka­rı doğ­ru çık­tı­ğı­mız­da (ör­ne­ğin 7000 Kel­vin ve da­ha üze­ri­le­re doğ­ru git­tik­çe) ışı­ğın ren­gi­nin ma­vi ta­ban­lı ol­du­ğu­nu, sa­yı ola­rak aşa­ğı doğ­ru in­dik­çe ise (ör­ne­ğin 2600 Kel­vin), ışı­ğın ren­gi­nin sa­rı ta­ban­lı ol­du­ğu­nu an­la­mak­ta­yız.

Bu nok­ta­da, eğer çek­ti­ği­miz fo­toğ­raf­lar­da bu­lu­nan ci­sim­le­rin ken­di do­ğal renk­le­ri çok önem­liy­se, ışı­ğın du­ru­mu­na gö­re  “renk dü­zelt­me­si” yap­ma zo­run­lu­lu­ğu­muz olu­şur. Pro­fes­yo­nel fo­toğ­raf­çı­lar, es­ki­den film kul­lan­dık­la­rı dö­nem­ler­de, bu do­ğal renk­le­ri ya­ka­la­ya­bil­mek için renk dü­zelt­me fil­tre­le­ri ile da­ha çe­kim aşa­ma­sın­da mü­da­ha­le­ler ya­par­lar­dı. Oy­sa ar­tık di­ji­tal gö­rün­tü tek­no­lo­ji­si biz­le­re bu fil­tre­ler ye­ri­ne ma­ki­ne­le­ri­miz­de ka­yıt­lı ba­zı prog­ram­la­rı kul­la­na­rak, ya da ile­ri aşa­ma­lar­da sa­yı­sal gö­rün­tü iş­le­me prog­ram­la­rı ka­na­lıy­la renk dü­zelt­me im­kan­la­rı sun­mak­ta­lar. İş­te bu im­kan­lar kı­sa­ca whi­te ba­lan­ce ya­ni be­yaz aya­rı ola­rak ad­lan­dı­rıl­mak­ta­dır­lar. Özet ola­rak be­yaz aya­rı; fo­toğ­ra­fı çek­ti­ği­miz or­tam­da ha­kim olan ışı­ğın için­de­ki kır­mı­zı, ma­vi ve ye­şil renk­le­rin oran­la­rı­nın ma­ki­ne­miz­de­ki bir prog­ram sa­ye­sin­de (ve­ya da­ha son­ra ) ayar­la­na­rak gö­rün­tü­müz­de­ki tüm renk­le­rin do­ğal renk­le­re yak­laş­ma­sı­nı sağ­la­yan çok fay­da­lı bir fonk­si­yon­dur.

 
 

Şim­di ge­lin sı­ra­sıy­la ma­ki­ne­le­ri­miz­de bu­lu­nan be­yaz aya­rı ko­mut­la­rı­nı te­ker te­ker in­ce­le­ye­lim:
1) AWB: Au­to Whi­te Ba­lan­ce
2) Pre­set WB Mod­la­rı: ( Day­light, Clo­udy, Sha­de, Tung­sten light, Whi­te Flu­ores­cen light, Flash)
3) Ma­nu­al WB mod­la­rı (Cus­tom, Co­lor Tem­pe­ra­tu­re)
 
1) AWB Au­to (oto­ma­tik):
Be­yaz aya­rı­nı ma­ki­ne­mi­zin au­to mo­du­na bı­rak­tı­ğı­mız­da ço­ğu za­man is­te­di­ği­miz be­yaz aya­rı­na ula­şa­ma­yız. Bu ne­den­le AWB pek tav­si­ye edil­me­yen bir mod­dur. 

2) Pre­set WB mod­la­rı: Fo­toğ­raf ma­ki­ne­mi­zin me­nü­sün­de ka­yıt­lı bu­lu­nan ha­zır whi­te ba­lan­ce ayar­la­rı­dır. Kı­sa­ca özet­ler­sek:
Day­light (gü­nı­şı­ğı mo­du) (5500 K): Dış me­kan­da, gün ışı­ğı­nın ol­du­ğu bir or­tam­da fo­toğ­raf çe­ki­yor­sak do­ğal renk­le­ri ya­ka­la­mak için bu mo­du ter­cih et­me­li­yiz.
Clo­udy (bu­lut­lu) (6000 K): Ka­pa­lı ha­va­lar­da, ışı­ğın ren­gin­de ma­vi ren­gin ağır­lı­ğı olur. Bu so­ğuk to­nu ısıt­mak için “clo­udy” mo­du­nu seç­me­miz ge­re­kir.


Sha­dow: (göl­ge) (7000 K): Gün ışı­ğı­nın ha­kim ol­du­ğu bir or­tam­da fo­toğ­raf çe­ker­ken eğer kad­ra­jı­mız göl­ge bir alan­da ise, bu­ra­da ha­kim olan ma­vi ta­ban­lı ren­gi ısıt­mak ve do­ğal renk­le­re ulaş­mak için ge­nel­de “sha­dow” mo­du­nu ter­cih ede­riz. An­cak tek­rar gün ışı­ğı­na çık­tı­ğı­mız­da bu mo­du ye­ni­den day­light’a de­ğiş­tir­me­li­yiz, yok­sa sa­rı ren­gin ha­kim ol­du­ğu bir ka­re ile kar­şı­la­şı­rız.
Tung­sten light (3200 K): İç me­kan­lar­da, tung­sten bir ışık kay­na­ğı ile ay­dın­la­tıl­mış bir or­tam­da (me­se­la nor­mal sa­rı ışık ve­ren am­pul­ler­le) eğer bir dü­zelt­me yap­ma­dan çe­kim ya­par­sak çek­ti­ği­miz fo­toğ­raf­ta sa­rı renk ha­kim olur. Bu­nu dü­zelt­mek için bu tür or­tam­lar­da ma­ki­ne­miz­de­ki be­yaz aya­rı­nı Tung­sten’e ge­tir­me­li­yiz.
Whi­te flu­ores­cent (4000 K): Ay­nı şe­kil­de or­ta­mın ay­dın­lat­ma­sı bir flo­ra­san lam­ba ile ya­pı­lı­yor­sa, bu kez “flu­ores­cent” aya­rı­nı se­çe­rek ha­kim ola­cak olan ye­şil ren­gi dü­zel­te­bi­li­riz.
Flash: Fla­şı­mı­zı kul­la­na­rak çe­kim ya­pı­yor­sak “flash” mo­du­nu ter­cih et­me­li­yiz.

3) Ma­nu­el mod­lar:
Cus­tom: Be­yaz aya­rı me­nü­sün­de bu­lu­nan en önem­li ve fark ya­ra­tan ayar­lar­dan bi­ri­si de hiç kuş­ku­suz cus­tom aya­rı­dır. Yu­ka­rı­da “pre­set” bö­lü­mün­de açık­la­dı­ğı­mız tüm ayar­lar, ma­ki­ne üre­ti­ci­le­ri ta­ra­fın­dan ma­ki­ne­mi­ze yük­le­nen be­yaz aya­rı pa­ket prog­ram­la­rı­dır. Me­se­la tung­sten aya­rı­nı seç­ti­ği­miz­de or­ta­mın ışı­ğı­nı 3200 K ola­rak al­gı­lar ve ona gö­re bir ma­vi fil­tre­le­me uy­gu­la­ya­rak or­tam­da­ki ışı­ğın ren­gi­ni 5500 K’ya çek­me­ye ça­lı­şır. Ay­nı şe­kil­de ör­ne­ğin “sha­dow” aya­rı­nı seç­ti­ği­miz­de, ma­ki­ne­mi­zin üre­tim aşa­ma­sın­da prog­ram­la­nan şe­kil­de or­tam ışı­ğı­nın 7000 K de­ğe­rin­de ol­du­ğu­nu var­sa­yar, bu­na gö­re ısı­tı­cı (sa­rı ta­ban­lı) bir fil­tre­le­me uy­gu­lar ve olu­şa­cak gö­rün­tü­nün ma­vi ta­ban­lı ol­ma­sı­nı ön­le­ye­rek do­ğal be­ya­za doğ­ru çek­me­ye ça­lı­şır. An­la­şı­la­ca­ğı üze­re tüm bu ayar­lar be­lir­li re­fe­rans de­ğer­le­ri­ni var­sa­yar ve ona gö­re be­yaz aya­rı fonk­si­yo­nu ma­ki­ne­miz­de­ki be­yaz aya­rı prog­ra­mı­nı dev­re­ye alır. Oy­sa her tung­sten am­pul ay­nı renk ısı­sın­da ışık ver­mez. Ya da gü­nün her saa­tin­de fark­lı sı­cak­lık­lar­da renk­ler ha­kim olur. Bu nok­ta­da sa­de­ce o an­da­ki ışı­ğın ren­gi­ni dü­zelt­mek is­te­di­ği­miz­de kul­la­na­bi­le­ce­ği­miz bir ba­ğım­sız ayar ge­rek­li­dir ki, ma­ki­ne üre­ti­ci­le­ri bu aya­rı “cus­tom” fonk­si­yo­nu ile (fark­lı ma­ki­ne­ler­de fark­lı isim­ler­le kod­la­na­bi­lir) sağ­la­mış­lar­dır. Ay­rı­ca “cus­tom” aya­rı­nı ya­pa­bil­mek için be­yaz renk­te ışık ge­çir­gen­li­ği yük­sek be­yaz aya­rı fil­tre­le­ri de sa­tıl­mak­ta­dır. On­la­rın kul­la­nı­mı da ko­lay­lık sağ­la­mak­ta­dır an­cak önem­li olan için­de bu­lun­du­ğu­muz me­kan­da na­sıl bir be­yaz aya­rı fonk­si­yo­nu­nun bi­zim için ge­rek­li ol­du­ğu­nun far­kı­na va­ra­bil­me­miz­dir. Bu da za­man için­de tec­rü­be ile ka­za­nı­la­cak­tır.

Bir kü­çük ör­nek ile “cus­tom” aya­rı­nı an­lat­ma­ya ça­lı­şa­lım. Me­se­la bir vit­rin fo­toğ­ra­fı çe­ke­cek­si­niz. Vit­rin­de bu­lu­nan ay­dın­lat­ma için kul­la­nı­lan am­pul­le­rin tam ola­rak renk ısı­sı­nı bil­me im­ka­nı­nı bi­ze sağ­la­ya­cak do­na­nı­mı­mı­zın ol­ma­dı­ğı­nı var­sa­ya­lım. Na­sıl çe­ke­ce­ğiz? Han­gi be­yaz aya­rı ile çe­ke­ce­ğiz? Renk ısı­sı­nı kaç Kel­vin’e ge­ti­re­rek çe­ke­ce­ğiz ki vit­rin­de bu­lu­nan tüm giy­si­ler do­ğal renk­le­ri ile çık­sın. Di­ye­lim ki o se­ne mo­da be­yaz, siz tüm be­yaz­la­rın sa­rı­ya kaç­tı­ğı bir fo­toğ­raf çe­ki­yor­su­nuz. Böy­le bir fo­toğ­raf ka­bul edi­le­bi­lir mi? Bu nok­ta­da be­yaz aya­rı me­nü­müz­de bu­lu­nan “cus­tom” im­da­dı­mı­za ye­ti­şir. Ör­ne­ğin Ca­non mar­ka D-SLR’niz var. Ön­ce­lik­le ya­pa­ca­ğı­mız şey ma­ki­ne­miz­de­ki be­yaz aya­rı­nı “cus­tom” mo­du­na ge­tir­mek ve vit­rin ışık­la­rı al­tın­da bir be­yaz dos­ya ka­ğı­dı­nın bir ka­re fo­toğ­ra­fı­nı çek­mek. Ar­dın­dan ma­ki­ne­miz­de­ki “cus­tom whi­te ba­lan­ce” me­nü­sün­den bu fo­toğ­ra­fı se­çe­rek ma­ki­ne­mi­ze bu ışık­ta­ki be­yaz ren­gi ta­nım­lat­ma­mız ge­re­ki­yor. Böy­le­ce bir son­ra­ki ka­re­de ma­ki­ne­miz o ışık ko­şu­lun­da ge­rek­li aya­rı ya­pa­rak bi­ze do­ğal be­ya­zı sağ­la­ma­ya baş­lar.
  
Co­lor tem­pe­ra­tu­re: Bu mod­da ma­ki­ne­mi­zi ken­di is­te­di­ği­miz renk ısı­sı de­ğe­rin­de ayar­la­ya­rak is­te­di­ği­miz sı­cak­lık­ta renk­le­re sa­hip bir fo­toğ­raf çe­ke­bi­li­riz. Or­ta­la­ma bir D-SLR ma­ki­ne­de 2,500K ile 10,000K ara­sın­da­ki bir renk ısı­sı­nı ma­ki­ne­mi­zin be­yaz aya­rı bö­lü­mün­de sa­yı ola­rak ma­ki­ne­mi­ze kod­la­ya­bi­li­riz.

Film­li ma­ki­ne­ler­le ya­pı­lan çe­kim­le­rin­de renk dü­zelt­me
Film kul­la­nan ma­ki­ne­ler­le yap­tı­ğı­mız çe­kim­ler­de, fo­toğ­ra­fı çek­me­den ev­vel ob­jek­ti­fi­mi­zin önü­ne tak­tı­ğı­mız fil­tre­miz yar­dı­mıy­la or­tam ışı­ğı­nın ren­gi­ni is­te­di­ği­miz yö­ne de­ğiş­ti­rir­dik. Na­sıl mı? Ör­nek­ler­le açık­la­ma­ya ça­lı­şa­lım. Öğ­len vak­ti dı­şa­rı­da gü­neş al­tın­da bir fo­toğ­raf çek­mek is­ter­sek, ışı­ğın ren­gi be­yaz ola­ca­ğı için (bir an­lam­da ışık kay­na­ğı­nın or­ta­mın renk­le­ri­ne bir et­ki­si ol­ma­ya­ca­ğı için) her­han­gi bir renk dü­zelt­me fil­tre­si tak­ma­dan doğ­ru renk­ler­de fo­toğ­ra­fı­mı­zı çe­ke­bi­lir­dik. An­cak ay­nı sa­at­ler­de, gü­neş al­tın­da de­ğil de, göl­ge bir böl­ge­de (me­se­la bir ça­tı­nın göl­ge­si al­tın­da) fo­toğ­raf çek­mek is­te­di­ği­miz­de, göl­ge­nin ışı­ğı gök­yü­zün­den yan­sı­ya­rak gel­di­ği için ma­vi ta­ban­lı bir renk fo­toğ­ra­fı­mı­za ha­kim ola­cak­tı. Böy­le bir du­rum­da, göl­ge­de fo­toğ­raf çe­ker­ken or­tam­da­ki o ma­vi renk et­ki­si­ni “ısıt­mak” için 81 se­ri­si ( 81A ve­ya 81B) renk dü­zel­ti­ci fil­tre kul­la­na­cak­tık. Fark­lı bir du­ru­mu dü­şü­ne­lim; ör­ne­ğin tung­sten am­pul­le­rin ay­dın­lat­tı­ğı bir oda­da “day­light” bir film kul­la­na­rak fo­toğ­raf çe­ki­yo­ruz. Eğer flaş­sız, or­tam­da­ki ışı­ğın et­ki­siy­le bir çe­kim ya­par­sak, tung­sten ışı­ğın sa­rı et­ki­si tüm fo­toğ­ra­fı­mı­za ha­kim ola­cak, böy­le bir du­rum­da ise sap­sa­rı bir fo­toğ­ra­fa sa­hip ola­cak­tık. Bu du­ru­mu nor­ma­le çe­vir­mek, ya­ni or­ta­mı ola­ğan renk­le­riy­le fo­toğ­raf­la­mak için ise bir ma­vi ta­ban­lı fil­tre kul­lan­ma­mız ge­re­ke­cek­ti (me­se­la 80A gi­bi).

Di­ji­tal fo­toğ­raf­ta renk dü­zelt­me
Film ile fo­toğ­raf çe­ker­ken fo­toğ­ra­fı çek­me­den ev­vel kul­lan­ma­mız ge­re­ken renk dü­zelt­me fil­tre­le­ri, di­ji­tal fo­toğ­ra­fın bi­ze ge­tir­di­ği ko­lay­lık sa­ye­sin­de ar­tık ge­rek­siz bir du­ru­ma gel­di. Di­ji­tal fo­toğ­raf ma­ki­ne­miz­le or­tam­da­ki ışı­ğın ta­ban ren­gi­ni her­han­gi bir fil­tre ile dü­zelt­me­den de fo­toğ­raf­la­ya­bi­li­yor, ka­yıt for­ma­tı­mı­zın du­ru­mu­na gö­re ya çek­me­den ev­vel, ya da çek­tik­ten son­ra ge­rek­li mü­da­ha­le­ler­le ge­rek­li be­yaz aya­rı­nı ya­pa­bi­li­yo­ruz.

JPEG for­ma­tın­da çe­ki­yor­sak
Eğer fo­toğ­raf ma­ki­ne­mi­zin gö­rün­tü ka­li­te­si bö­lü­mün­de JPEG se­çe­ne­ği­ni seç­tiy­sek, be­yaz aya­rı­nı fo­toğ­ra­fı çek­me­den ev­vel doğ­ru yap­mak çok bü­yük önem ka­za­nır. Bil­di­ği­miz üze­re JPEG for­ma­tı ma­ki­ne­de o an­da se­çil­miş olan tüm ayar­la­rı fo­toğ­ra­fın çe­kil­me­siy­le be­ra­ber gö­rün­tü­ye uy­gu­lar, ar­dın­dan or­ta­ya çı­kan bil­gi­yi sı­kış­tı­rır ve 8 bit renk ka­na­lın­da (ya­ni sa­de­ce 28 = 256 renk bil­gi­yi ) ka­yıt eder. JPEG ge­nel­de anı fo­toğ­raf­la­rı için kul­la­nı­lan, az yer kap­la­yan, an­cak sı­kış­tır­ma ya­pı­la­rak ka­yıt edil­di­ği için bil­gi kay­bı­na ne­den olan bir gö­rün­tü for­ma­tı­dır. Bu ne­den­le JPEG fo­toğ­raf çe­ker­ken üze­rin­de has­sa­si­yet­le dur­ma­mız ge­re­ken önem­li ayar­lar­dan bi­ri de be­yaz aya­rı­dır. Çek­me­den ev­vel ma­ki­ne­miz­de­ki be­yaz aya­rı ne du­rum­day­sa, so­nuç gö­rün­tü­de el­de ede­ce­ği­miz de odur ve çe­kim­den son­ra edit edil­me­si, bil­gi­sa­yar kar­şı­sın­da ka­yıp­sız (gö­rün­tü­ye za­rar ver­me­den) dü­zel­til­me­si ol­duk­ça zor­dur. Bu ne­den­le JPEG çe­ker­ken mu­hak­kak ak­lı­mız ma­ki­ne­mi­zin be­yaz aya­rı me­nü­sün­de ol­ma­lı ve doğ­ru fo­toğ­ra­fı doğ­ru ayar­da çek­me­li­yiz.

RAW for­ma­tın­da çe­ki­yor­sak
RAW for­ma­tı, JPEG for­ma­tın­dan çok fark­lı­dır. Bu iki for­ma­tı bir son­ra­ki ya­zı­mız­da uzun uzun an­lat­ma­ya ça­lı­şa­ca­ğım. An­cak be­yaz aya­rı ko­nu­sun­da iki for­mat ara­sın­da­ki fark­la dik­kat çek­mek zo­run­da­yız. RAW çe­ker­ken, bil­di­ği­miz gi­bi gö­rün­tü bil­gi­le­ri her ma­ki­ne­nin ken­di kod­la­ma sis­te­mi ile za­rar gör­me­den, ma­ki­ne üze­rin­de­ki ayar­lar so­nuç gö­rün­tü­ye uy­gu­lan­ma­dan ve sı­kış­tır­ma ya­pa­rak bil­gi kay­bet­me­den bir çe­şit “di­ji­tal ne­ga­tif” ha­lin­de ham ve­ri ola­rak ka­yıt edil­di­ği için doğ­ru be­yaz aya­rı se­çe­ne­ği­ni seç­me­den dek­lan­şö­re bas­sak bi­le, bir RAW edi­tö­rü kul­la­na­rak fo­toğ­ra­fı­mı­zı aç­tı­ğı­mız­da (ör­ne­ğin “Ka­me­ra Raw” ile), da­ha ilk ek­ran­da bi­ze is­te­di­ği­miz be­yaz aya­rı se­çe­ne­ği­ni uy­gu­la­ma­mı­zı sağ­la­yan bir fır­sat kar­şı­mı­za çı­kar. 
So­nuç ola­rak, di­ji­tal fo­toğ­raf çe­ken­ler ar­tık çek­tik­le­ri fo­toğ­raf­lar­da or­tam­da­ki ışı­ğın ren­gi­ne gö­re olu­şa­bi­le­cek sap­ma­la­rı yan­la­rın­da renk dü­zelt­me fil­tre­le­ri ta­şı­ma­dan da sa­de­ce ma­ki­ne­le­rin­de­ki be­yaz aya­rı se­çe­ne­ği­ne mü­da­ha­le ede­rek ko­lay­ca ön­le­ye­bi­lir­ler. Bu ko­nu­da ha­tır­la­ma­la­rı ge­re­ken en önem­li de­tay, JPEG çe­ker­ken doğ­ru be­yaz aya­rı­nı mu­hak­kak ma­ki­ne­mi­zin be­yaz aya­rı bö­lü­mü­ne gi­ril­me­si­dir.  Ay­nı ka­re­yi RAW for­mat­ta çe­ken­ler ise RAW edi­tör­le­rin­de fo­toğ­raf­la­rı­nı bil­gi­sa­yar ba­şın­da açar­ken ilk yap­ma­la­rı ge­re­ken mü­da­ha­le­ler­den bi­ri ter­cih ede­cek­le­ri be­yaz aya­rı­nı bil­gi­sa­yar ba­şın­da yap­ma­la­rı ola­cak­tır.
 


Ör­nek fo­toğraf­lar:
 

FO­TO 01: Ma­ki­ne­miz­de­ki whi­te ba­lan­ce aya­rı “Day­light” aya­rın­da iken tung­sten ışık al­tın­da çe­kim yap­tı­ğı­mız­da,  gö­rül­dü­ğü üze­re tung­sten ışı­ğın sa­rı et­ki­si tüm fo­toğ­ra­fı­mı­za ha­kim olu­yor.

 
 
FO­TO 02: Ay­nı ka­re­yi ma­ki­ne­mi­zi “tung­sten” aya­rı­na ala­rak çe­ker­sek, RAW çe­kim­ler­de ise RAW edi­tö­rün­de bu mü­da­ha­le­yi ya­par­sak, tung­sten ta­ban­lı ışık ne­de­niy­le fo­toğ­ra­fı­mız üze­rin­de ha­kim ola­cak olan sa­rı renk dü­zel­til­miş olur.
 
 
FO­TO 03: RAW for­ma­tın­da çek­ti­ği­miz fo­toğ­raf­la­rı bir RAW edi­tö­rü ile açar­ken is­te­di­ği­miz be­yaz aya­rı­nı ko­lay­ca ya­pa­bi­li­riz.
 
 
FO­TO 04: Gün ba­tı­mın­da, Day­light (5500 K) mo­dun­da çe­kim ya­par­sak,  gök­yü­zün­de ha­kim olan ve he­nüz da­ha sa­rı ren­ge dön­me­miş olan ma­vi ren­ge faz­la mü­da­ha­le et­me­miş olu­ruz.
 
 
FO­TO 05: Ay­nı ka­re­yi Sha­de (7500K ) mo­dun­da çe­ker ve­ya RAW’ı açar­ken bu mod­da açar­sak, or­ta­ma ha­kim ol­ma­ya baş­la­yan sa­rı ren­ge kat­kı­da bu­lu­nur, fo­toğ­ra­fı­mı­zın da­ha sı­cak bir renk olan sa­rı hâ­ki­mi­ye­tin­de oluş­ma­sı­nı sağ­la­ya­bi­li­riz.
 
 
FO­TO 06: Fo­toğ­raf ma­ki­ne­miz­de­ki beyaz aya­rı Day­light du­ru­mun­day­ken Flu­ores­cent ışık al­tın­da fo­toğ­raf çe­ker­sek, gö­rül­dü­ğü gi­bi ye­şi­le ka­çan bir fo­toğ­raf el­de eder, böy­le­ce be­ya­zı­nı vur­gu­la­ma­yı is­te­di­ği­miz ko­nu­mu­zun il­gi mer­ke­zin­de renk an­la­mın­da ge­re­ken vur­gu­yu ya­pa­ma­mış olu­ruz.
 
 
FO­TO 07: Oy­sa ay­nı ka­re­yi, ya fo­toğ­ra­fı çe­ker­ken ma­ki­ne­mi­zin beyaz aya­rı­nı Whi­te Flu­ores­cent aya­rı­na ge­ti­re­rek, ya da RAW çek­tiy­sek, RAW edi­tö­rü­müz­de fo­toğ­ra­fı açar­ken ay­nı iş­le­mi yap­mak su­re­tiy­le or­ta­mı ay­dın­la­tan ışı­ğın ren­gi­ni dü­zelt­miş olur, vur­gu­la­mak is­te­di­ği­miz tam be­yaz ren­ge ula­şa­rak doğ­ru fo­toğ­ra­fı el­de ede­riz.
 
 


Flash Gereklidir

Anket
Favori akıllı telefonunuz hangisi?




Technotoday.com.tr yazarı olun!


hosting çözüm ortağı mailing çözüm ortağı